Discussie (open)

Discussie (open)

Plaats om over onderwijs en geografie te praten

Blijf op de hoogte

Niemand volgt dit.

Het boek is het boek niet meer

    Ralph Maartens
    • Iedereen (publiek zichtbaar)

    Het boek is het boek niet meer

    Gestart door Ralph Maartens 467 dagen geleden Reacties (5)

    Sinds afgelopen schooljaar zijn we in onze sectie in de bovenbouw vwo/gymnasium gestart met de methode De Wereld Van. Een prettige methode van Malmberg, die we bij beoordeling duidelijk beter vonden dan de twee andere methodes die we onder ogen kregen. Sowieso waren we al zeer enthousiast over de methode Humboldt, ook van Malmberg, die we in de onderbouw gebruiken.

    Wat wel meteen wrong aan De Wereld Van, was het licentiemodel. Ik moet daar altijd erg bij nadenken, maar het komt erop neer dat je of alleen de digitale methode inkoopt, of de digitale methode met het boek samen. Het boek los inkopen, dát kan niet. Persoonlijk heb ik geen enkele belangstelling voor digitale methodes of aanvullingen; ik heb er geen affiniteit mee, en zie er ook het nut niet van in. Ik werk graag met computers en voordat ik docent werd, werkte ik jaren in de ICT en nog steeds zijn computers een soort hobby van mij. Maar digitalisering in de klas: het komt er bij mij niet in. Maar elke docent moet dat natuurlijk zelf weten; ieder z'n ding.

    Wat er echter ook wrong, was het gegeven dat de methode, en dus ook het boek, elk jaar zou gaan veranderen. Het moest namelijk worden "geactualiseerd". Hier zou ik volgens Malmberg behoefte aan hebben. Maar niets is minder waar. Na pakweg vijf à zes jaar wordt het inderdaad weer eens tijd voor een verbeterd boek, maar élk jaar een gewijzigd boek, dat was nou niet bepaald een grote wens van mij, integendeel. Want je ziet de problemen opdoemen. Allereerst voor jezelf. In je boek maak je als docent aantekeningen, en schrijf je eventueel ook de antwoorden bij de opgaven. Dat is wel zo handig. Die investering doe je elke keer als er een nieuwe methode uitkomt, maar die betaalt zich terug omdat je het boek jarenlang kunt hergebruiken. Maar als het boek elk jaar wijzigt, kun je elk jaar opnieuw beginnen bij het voorbereiden van je lessen, of op z'n minst moet je gaan controleren wat er gewijzigd is. En stel dat je als docent over twee jaar lesgeeft in klas 4 vwo én klas 6 vwo. Dan moet je als docent dus uit twee niet-identieke "klas 4"-boeken gaan werken: de "actuele" 2019-editie in 4 vwo en de "verouderde" 2017-editie in 6 vwo. Wie verzint er zoiets?

    En wat krijg je ervoor terug? Dat het boek "geactualiseerd" is. Was het gebrek aan actualiteit ooit echt een probleem? Nee, natuurlijk niet. Je bent er als docent zelf ook nog. Het is helemaal niet erg als er af en toe eens iets in het boek staat dat niet meer helemaal klopt, of desnoods helemaal niet meer klopt. Het kan zelfs een leuke aanleiding zijn om het er met leerlingen over te hebben. Je kunt je überhaupt afvragen waarom er zo overspannen wordt gedaan over die actualiteit. Mij lijken onderliggende structuren en processen, de continuïteit veel meer dan de actualiteit dus eigenlijk, veel belangrijker. En wat mij nog veel belangrijker lijkt, is dat je als docent niet met een nog hogere werkdruk wordt opgescheept. Die werkdruk is al duidelijk te hoog; docenten in Nederland geven al veel meer les dan gemiddeld in vergelijkbare landen. Ook nog even de vastigheid en efficiëntie van het boek van de docent afpakken: ik vind het een uitgever onwaardig.

    Overigens zie ik ook nog andere problemen opdoemen. Leerlingen die blijven zitten: houden die ook hun boek? Zo ja, dan hebben ze een ander boek dan hun klasgenoten. Zo nee, dan zijn ook zij hun aantekeningen kwijt; het is immers de bedoeling dat ze erin schrijven. Dat lijkt me niet bepaald handig. En wat te doen met leerlingen die klas 5 vwo van vakkenpakket veranderen en een ander vak inruilen voor aardrijkskunde? Welke versie van het boek krijgen zij? Blijven de oude, "niet actuele" versies leverbaar, of niet? Of zie ik dit allemaal helemaal verkeerd?

    De problemen stoppen hier echter niet. Normaal maakte ik altijd een lijst van zaken die beter zouden kunnen aan een bepaald boek, die ik vervolgens ter beschikking stelde aan de uitgeverij. Ik heb de kracht van Malmberg altijd gevonden dat ze goed luisteren naar de docenten die hun boeken gebruiken. Dat ze niet top-down onderwijsvernieuwing willen opdringen, maar geduldig schaven aan steeds betere aardrijkskundeboeken. Je voelt je gehoord, je ziet verbetering, je raakt betrokken bij een uitgeverij: wat wil je als uitgeverij nog meer? Dit jaar merkte ik voor het eerst dat ik weliswaar mijn lijst bleef bijhouden, maar dat ik er helemaal geen zin meer in had om die verbetersuggesties door te mailen. Want stel je voor dat ze die ook meteen het volgende jaar zouden doorvoeren. Dan zou je zelf meewerken aan je eigen ongewenste werkdrukverhoging, en ook die van aardrijkskundedocenten op andere scholen.

    Gelukkig werd ik door Falco Zwinkels, een medewerker van Malmberg met wie ik al jarenlang een goed contact heb, gerustgesteld. Het tweede jaar van klas 4 zouden de wijzigingen zeer beperkt blijven; het zou gaan om het verbeteren van kleine foutjes. De nieuwe release van de boeken zou tweejaarlijks, en dus kennelijk niet jaarlijks zijn. Dat leek me alvast een verbetering, of een beperking van de verslechtering. Maar de ervaring leert dat optimisme in het onderwijs snel kan worden afgestraft. Nieuwsgierig naar het boek van klas 5 bestelde ik een docentexemplaar. Toen ik het uit de kartonnen verpakking haalde, schrok ik: een boek met een slappe kaft. Wat was hier aan de hand? Meteen contact opgenomen met de verkoopafdeling van Malmberg. Hun reactie: De Wereld Van verschijnt voortaan inderdaad met een slappe kaft. Het boek van klas 4, op basis waarvan we vorig jaar onze keuze bepaald hadden, had weliswaar een harde kaft, maar "feitelijk was het exemplaar van leerjaar 4 een ‘misdruk’ met een harde omslag", alsdus Geo Boerkamp, accountmanager digitalisering en leermiddelen bij Malmberg.

    Een boek met een harde kaft noemen ze een misdruk, en mede op basis van die 'misdruk' maak je dus een keuze waar je jarenlang aan vast zit. En een boek met een slappe kaft wordt geprezen: "zachte omslag (lichter), stroef papier (beschrijfbaar), theorie en opdrachten ineen". Maar waarom zijn theorie en opdrachten ineen onmogelijk met een harde kaft? Dat gaat nu in klas 4 toch ook prima? En waarom is het zo belangrijk dat leerlingen in de boeken moeten kunnen schrijven? Jarenlang heeft Nederland goed voortgezet onderwijs gehad, zónder dat leerlingen in de boeken mochten schrijven. Kijk, ik als docent, ík wil in die boeken kunnen schrijven, en dat gaat best op het huidige, gladde papier. Maar míjn aantekeningen mag ik er voortaan elk jaar, of elke twee jaar, opnieuw erbij gaan schrijven in dat nieuwe boek. En dan het lagere gewicht, dat een voordeel zou zijn. Ik heb mijn vierdeklassers even voorgehouden dat ze volgend jaar een boek met een slappe kaft krijgen. Drie keer raden wat hun reactie was. Inderdaad: "O, nee!". Anders dan Malmberg doe ik aan verwachtingsmanagement, en laat ik mijn leerlingen vooraf weten waar ze op kunnen rekenen. Malmberg hield het vorig jaar liever stil. Als docent weet je dat leerlingen een boek met een harde kaft serieuzer nemen. Serieuzer dan welke digitale leeromgeving ook, vermoed ik. "Statische" boeken zouden ook niet meer aansluiten "bij de snel veranderende digitale mogelijkheden en wensen". Wensen van wie? Van schoolbesturen die zo nodig uit angst om ouderwets gevonden te worden op de digitale toer willen? Mijn eigen schoolbestuur laat gewoon de docénten bepalen of en in hoeverre ze digitaal willen werken. En ik kies dan dus gewoon voor een 'statisch' boek. Mijn liefde voor statische aardrijkskundeboeken is nou juist een van de redenen waarom ik zelf ooit docent aardrijkskunde ben geworden.

    Ik ben teleurgesteld in Malmberg. Het lijkt er sterk op dat ook deze uitgeverij de weg aan het kwijtraken is, met hun opdringerige digitale dromen en flexibiliseringsmanie. En naar docenten luisteren, dat is bij dwangmatig innoveren alleen maar lastig. Je houdt ze gewoon een mooi boek voor, en het jaar erna, als ze klem zitten, laat je ze je ware gezicht zien.

    Als collega's klaagden over dure boeken, heb ik het altijd voor de uitgeverijen opgenomen. Er is immers een vrije markt, met een toezichthouder. Wie het goedkoper of beter kan, staat het vrij om met een alternatief te komen en de concurrentie aan te gaan. Er is immers toch zoveel geld te verdienen? En dat is dan ook precies waar ik op hoop: dat er een andere partij, eventueel een uitgeverij uit Vlaanderen, gewoon met een goed statisch boek komt en dat we zo snel mogelijk van De Wereld Van af kunnen. Geld is waarschijnlijk de enige taal die in De Wereld Van Malmberg wordt verstaan.

    drs. R.J.H. Maartens
    eerstegraads docent aardrijkskunde

     

    Reacties

      • Willem Korevaar
        Willem Korevaar 464 dagen geleden

        Ralph,

        Ook wij gebruiken Humboldt en Wereld van...Met een aantal punten ga ik wel mee: actualiteit en aanpassingen hoeft niet zo van mij als het gaat om de tekst van het boek. Anders is het wanneer opdrachten niet kloppen of verkeerd zijn geformuleerd (auteurs! aan de leerling denken : kan de leerling  het gewilde antwoord wel geven met de info die beschikbaar is ? Een vaak voorkomende fout van de auteurs omdat die natuurlijk al veel meer vakkennis en informele kennis hebben vergaard- en soms zijn het gewoon broodschrijvers met weinig leservaring of vakopleiding..)

        Harde versus zachte kaft vind ik echter lood om oud ijzer en doet aan de inhoud niets af. Ik geloof niet dat leerlingen harde kaften serieuzer nemen.

        Digitaal versus statisch boek? Laat de leerling kiezen. Dat doen wij. Onze leerlingen kiezen dan vrijwel allemaal voor het lezen de papieren versie, maar de verwerking in opdrachten doen ze dan weer liever digitaal. Als docent zou je die keuze niet voor ze moeten willen maken.

        Ook ik gaf regelmatig door aan de uitgever dat vragen/ antwoorden niet klopten en daar werd dan over het algemeen op gereageerd. Dan is het zeker prettig wanneer de digitale opdrachten aangepast wordt. 
        En natuurlijk heb ik mijn kritiek op de digitale versie, die teveel een gedigitaliseerde versie is van de papieren (opdrachten) en niet flexibel is. Met dat laatste bedoel ik dat je geen opdrachten kunt aanpassen of verwijderen en er geen feedbackmogelijkheden zijn.

        Al met al kijk ik geloof ik een stuk positiever tegen deze methodes aan dan jij......maar wanneer je een betere hebt gevonden graag hier melden :-) 

        • Ralph Maartens
          Ralph Maartens 459 dagen geleden

          Beste Willem,

          Dank voor je reactie en leuk om te horen dat jullie voor dezelfde methodes hebben gekozen als wij. Eerst even over die kaft: die is voor mij het belangrijkste niet, en hoogstwaarschijnlijk hadden we nog steeds voor De Wereld Van gekozen als die vorig jaar met slappe kaft was uitgekomen. Het gaat natuurlijk om de inhoud. Het was meer de reactie van Malmberg die ik niet zo sterk vond; dat was dan ook de aanleiding om die andere kwestie nu eens goed, openbaar aan te kaarten.

          Over problemen met opdrachten: ja, die zijn er, en die kom je tegen in elke methode. Het is kennelijk moeilijk voor uitgeverijen om dat op een betaalbare manier in één keer goed te doen. Als docent sla ik dit soort opdrachten gewoon over, of ik pas ze aan. Op die manier houd je in ieder geval nog zelf controle over het probleem. Maar als een uitgeverij op je stoel gaat zitten, dan krijg je dus verschillende versies van hetzelfde boek, en de problemen die ik daarbij heb geschetst, blijven bestaan. Het kernwoord is denk ik: controle. Die wil je hebben, en die wil je niet verliezen.

          Wat betreft digitaal versus statisch boek: als een docent zélf de leerlingen wil laten kiezen, lijkt me dat op zich prima. Vrijheid van didactiek zie ik als een soort vrijheid van godsdienst: de docent moet de maximale vrijheid hebben om zijn of haar eigen keuzes te maken, anders gaat het toch niet werken. En wat voor de ene docent goed werkt, hoeft voor een andere docent niet per se goed te werken. De overheid is hier in het verleden grondig mee de fout ingegaan, en schoolbesturen ook. Net als bij de vrijheid van godsdienst ligt er wel een grens: je mag de vrijheid van anderen niet beknotten.

          Zoals gezegd: ik doe veel dingen graag digitaal, en ben blij dat ik bijvoorbeeld online absenten en cijfers in kan voeren. Dat ik digitaal videomateriaal kan projecteren in de klas vind ik een enorme stap vooruit vergeleken met de middelen die er vroeger waren. En Wikipedia kan elk jaar op een financiële bijdrage van mij rekenen omdat ik daar regelmatig even iets in opzoek. Persoonlijk vind ik dat er te veel bezwaren kleven aan leerlingen digitaal laten werken, ook al vinden leerlingen dat zelf misschien niet. Maar dat is weer een discussie apart, die niet aardrijkskundespecifiek is. Ik vind wél dat ik die keuze kan maken voor leerlingen, zolang ik die maar in hun belang doe en goed kan onderbouwen. Een partij die vaak vergeten wordt, zijn de ouders. Ik vind dat ouders altijd de mogelijkheid moeten hebben hun kinderen tijdelijk offline te laten zijn. Dus als je school onlosmakelijk verknoopt met digitaal en online, ondermijn je daarmee de ouders. En daar zit dus m.i. een eerdergenoemde grens aan de didactische vrijheid van de docent. Ook daarover zullen de meningen uiteenlopen, wellicht ook onder ouders.

          Of het prettig is dat digitale opdrachten worden aangepast, lijkt me typisch iets wat de docenten die die opdrachten gebruiken zelf moeten beoordelen. Ik kan me volledig indenken dat het frustrerend is dat je die opdrachten nu niet zelf meteen kunt aanpassen of verwijderen. Waarschijnlijk zal het slechts een kwestie van tijd zijn eer dat wél gaat kunnen.

          Ik kan niet in het verdienmodel van Malmberg kijken, maar als ik hen was, zou ik overwegen om de methode bij verschijning meteen te "forken" in twee stromen: een statisch boek dat pakweg zes jaar exact hetzelfde blijft, en een dynamische methode die bestaat uit een gekoppelde digitale en papieren versie die kunnen worden aangepast aan de wensen van de docenten. Als Malmberg dát zou kunnen leveren, dus Het Beste Van Beide Werelden, zou ik daar enorm blij mee zijn, want hoewel ik zelf ben opgegroeid met De Geo (Geordend) vind ik hún boeken al jaren ongeëvenaard.

          Groet,
          Ralph

          • Margo Van Stratum
            Margo Van Stratum 458 dagen geleden

            Dag Ralph en Willem,

            Blijft bijzonder hoe verschillend je kunt kijken naar zaken en ook naar boeken:

            Ten eerste mooi dat je dit opschrijft. Goed er over de discussieren en te praten:

            1. Wij hebben ook Wereld van. Mij verbaasde de zachte kaft ook, maar ik vind het niet erg. Leerlingen lijken het ook ok te vinden. Ik hoef niks meer te kopieren van voorgaande jaren, dat scheelt me best wat tijd.

            2. Er in schrijven vinden leerlingen en ik super. Ze kunnen het boek houden en dus alles wat erbij staat ook. Dat werkt.

            3. We hebben de methode wel los van iets digitaals.

            4. Er staan zeker wat fouten in. Fijn dat ze die (hopelijk) verbeteren in de volgende versie.

            5. Er staan best heel aardige opdrachten in en die ik beroerd vind, sla ik over. De antwoordmodellen zijn een stuk minder. Maar ik heb het plan die samen met mijn leerlingen komend jaar zelf te maken, zodat ze ook meer oefenen met formuleren. Het formuleren van de antwoorden zoals nu soms in de methodes wordt gedaan, is niet van superkwaliteit. 

            6. Ik vind het op zich heel mooi en goed als ze bepaalde delen (bijvoorbeeld uit praktijkdelen van Wereld van) elk jaar zouden actualiseren, maar niet alles, want dan weet je inderdaad niet waar je aan toe bent.

            7. Willem, klopt dat digitale versies die een papieren versie digitaal zijn, weinig tot niks opleveren. Je zou denk ik erg mooie dingen kunnen doen als er hier geen commercie speelde. Maarja....

            8. Toetsmateriaal van wereld van is niet onaardig. Biedt minstens inspiratie en is regelmatig bruikbaar. 

            Groet, Margo

            • Willem Korevaar
              Willem Korevaar 457 dagen geleden

              Margo,

              IDD blijft leuk om samen met anderen over dit soort zaken te 'praten'...

              5 . ben ik wel benieuwd naar HOE je dat gaat aanpakken.

              7. heel veel docenten willen het niet en dus doet de uitgever dat niet (kosten-baten)

              8. zeker beter dan bij Wereldwijs (!), maar soms niet goed geformuleerd en fouten. Heel goed vind ik de matrix die leerdoelen (Prima!) koppelt aan de toetsvragen en paragrafen (nu nog ook de werkboek vragen koppelen aan die matrix en dan is het nog beter), waardoor je leerlingen goed kunt laten reflecteren  (voorbeeld wat ik gemaakt en gebruik) op hun toetsen.

               

              • Margo Van Stratum
                Margo Van Stratum 451 dagen geleden

                Dag Willem,

                Ik houd je op de hoogte :-). Idee is om met een gedeeld document te gaan werken.En misschien een soort taakverdeling van wie welke vragen maakt en dat we er dan meer gericht samen naar kijken en feedback geven in groepjes en dat dan centraal terug koppelen en er een definitieve versie van maken met bv twee of drie goed geformuleerde antwoorden. 

                We nemen dan de antwoorden van de methode ook als basisdocument om de verschillen en overeenkomsten te bekijken en om feedback op te geven. 

                Als je nog tips/ideeen hebt, graag..